IQF và Block: Hai phương pháp cấp đông khác nhau như thế nào?
Nhìn một gói hải sản đông lạnh, người mua thường quan tâm đến loại tôm, loại cá, kích thước hay giá bán. Nhưng có một thông tin cũng đáng chú ý: sản phẩm được cấp đông theo phương pháp nào?
Trong ngành thủy sản, IQF và Block là hai phương pháp cấp đông phổ biến. Một bên hướng đến việc làm đông từng đơn vị sản phẩm riêng lẻ; bên còn lại tạo thành một khối đông. Sự khác biệt này ảnh hưởng đến cách sản phẩm được lấy ra, chế biến, bảo quản và sử dụng.
Điều quan trọng là: IQF không mặc nhiên đồng nghĩa với “tốt hơn” Block. Chất lượng cuối cùng còn phụ thuộc vào nguyên liệu, quy trình xử lý, tốc độ cấp đông, nhiệt độ bảo quản, bao bì và việc duy trì chuỗi lạnh.
IQF là gì?
IQF là viết tắt của Individual Quick Freezing, thường được hiểu là cấp đông nhanh từng đơn vị sản phẩm. Thay vì để nhiều sản phẩm kết thành một khối lớn, phương pháp này hướng đến việc làm đông từng con tôm, miếng cá hoặc từng phần sản phẩm.
Một đặc điểm dễ nhận biết của sản phẩm IQF là các đơn vị thường có thể tách rời nhau khi đã đông lạnh. Điều này tạo sự thuận tiện khi người dùng chỉ cần lấy lượng vừa đủ cho một bữa ăn thay vì phải rã đông cả gói.
Ưu điểm thường thấy của IQF
Dễ lấy từng phần sản phẩm theo nhu cầu.
Thuận tiện cho việc chia khẩu phần và chế biến.
Hạn chế tình trạng nhiều đơn vị dính chặt thành một khối nếu quá trình cấp đông và bảo quản được thực hiện phù hợp.
Phù hợp với nhiều dòng thủy sản cần sự tiện lợi trong quá trình sử dụng.
Block là gì?
Block freezing là phương pháp cấp đông trong đó nhiều đơn vị sản phẩm được cấp đông cùng nhau thành một khối. Phương pháp này đã được sử dụng phổ biến trong ngành thủy sản và có thể phù hợp với nhiều loại sản phẩm, tùy mục đích chế biến và phân phối.
Với sản phẩm Block, người mua thường nhận một khối đông thay vì từng đơn vị tách rời. Điều này có thể phù hợp khi sản phẩm được sử dụng cho các hoạt động chế biến với số lượng lớn hoặc khi hình thức đóng khối đáp ứng yêu cầu của nhà sản xuất và khách hàng.
Ưu điểm thường thấy của Block
Có thể phù hợp với sản phẩm cần cấp đông theo khối.
Thường được sử dụng trong nhiều dòng thủy sản và quy cách sản xuất khác nhau.
Có thể thuận tiện cho một số nhu cầu chế biến số lượng lớn.
IQF và Block khác nhau như thế nào?
Khác biệt dễ thấy nhất nằm ở trạng thái thành phẩm sau cấp đông: IQF hướng đến các đơn vị tách rời, còn Block tạo thành một khối. Từ đó, trải nghiệm sử dụng của người tiêu dùng cũng khác nhau.
IQF có phải lúc nào cũng tốt hơn Block? Đây là điểm người tiêu dùng rất dễ hiểu nhầm. Một sản phẩm ghi IQF không có nghĩa chất lượng chắc chắn cao hơn một sản phẩm Block. Phương pháp cấp đông chỉ là một phần trong toàn bộ quá trình tạo ra sản phẩm.
Một sản phẩm chất lượng cần được nhìn từ nhiều mắt xích: nguyên liệu đầu vào, vệ sinh và xử lý, công nghệ cấp đông, bao bì, nhiệt độ bảo quản, vận chuyển và khả năng duy trì chuỗi lạnh. Nếu một mắt xích bị kiểm soát kém, chỉ riêng chữ IQF trên bao bì cũng không thể bảo đảm chất lượng.
Những yếu tố thực sự quyết định chất lượng hải sản đông lạnh
Nguồn gốc và thông tin sản phẩm: Người mua nên ưu tiên sản phẩm có thông tin rõ ràng về tên sản phẩm, đơn vị chịu trách nhiệm, ngày sản xuất, hạn sử dụng, điều kiện bảo quản và các thông tin cần thiết trên nhãn.
Quy trình xử lý và cấp đông: Cấp đông đúng kỹ thuật giúp sản phẩm nhanh chóng chuyển sang trạng thái đông lạnh phù hợp. Với IQF, việc hạn chế hiện tượng các đơn vị dính thành cục cũng là một điểm cần quan tâm.
Chuỗi lạnh: Hải sản đông lạnh cần được duy trì điều kiện bảo quản phù hợp trong suốt quá trình từ nhà máy, kho, vận chuyển đến điểm bán và gia đình.
Bao bì: Không nên xem nhẹ bao bì. Bao bì bị rách, hở hoặc biến dạng có thể làm tăng rủi ro ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.
Cách bảo quản tại nhà: Ngay cả sản phẩm được sản xuất tốt cũng có thể bị ảnh hưởng nếu người mua để ngoài nhiệt độ phù hợp quá lâu hoặc bảo quản không đúng hướng dẫn.
Người tiêu dùng nên chọn IQF hay Block?
Không có một câu trả lời duy nhất cho mọi gia đình. Lựa chọn nên dựa trên nhu cầu sử dụng thực tế.
Nếu bạn thường nấu từng bữa nhỏ và muốn lấy đúng lượng cần dùng, IQF có thể mang lại sự tiện lợi.
Nếu bạn chế biến số lượng lớn hoặc sản phẩm được dùng theo một quy cách chế biến nhất định, Block có thể phù hợp.
Nếu ưu tiên chất lượng, đừng chỉ nhìn vào chữ IQF hay Block. Hãy kiểm tra đồng thời nguồn gốc, nhãn, bao bì, điều kiện bảo quản và tình trạng sản phẩm.
Khi mua hải sản đông lạnh, nên kiểm tra những gì?
1. Kiểm tra bao bì có nguyên vẹn hay không.
2. Đọc tên sản phẩm, khối lượng, ngày sản xuất, hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản.
3. Quan sát tình trạng sản phẩm; tránh sản phẩm có dấu hiệu bất thường do bảo quản không phù hợp.
4. Nếu là sản phẩm IQF, chú ý xem các đơn vị có bị dính thành khối bất thường hay không.
5. Ưu tiên nơi bán có điều kiện bảo quản đông lạnh phù hợp.
6. Sau khi mua, đưa sản phẩm về bảo quản càng sớm càng tốt và tuân thủ hướng dẫn trên bao bì.
IQF và Block trong chuỗi sản xuất thủy sản
Trong thực tế sản xuất thủy sản, IQF và Block đều có vị trí riêng. Việc lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào đặc tính sản phẩm, quy cách đóng gói, thị trường và mục đích sử dụng.
Theo thông tin nghiên cứu về Taika Seafood được sử dụng trong nội dung Mekong Meris, nhà máy có các hình thức cấp đông như IQF, Semi-IQF và Block. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng một phương pháp luôn tốt hơn phương pháp còn lại; điều cần nhìn vào là cách toàn bộ hệ thống kiểm soát chất lượng được vận hành.
Từ nhà máy đến bàn ăn: điều gì đáng quan tâm hơn tên công nghệ?
Với người mua, một thuật ngữ kỹ thuật chỉ thật sự có ý nghĩa khi nó giúp trả lời một câu hỏi rất đời thường: “Sản phẩm này có đáng tin để đưa lên bàn ăn hay không?”
Đó là lý do nguồn gốc, thông tin lô hàng và khả năng kiểm soát hành trình sản phẩm ngày càng quan trọng. Với Mekong Meris, phạm vi truy xuất hiện được xác định từ lô thành phẩm tại nhà máy Taika → Mekong Meris → các điểm phân phối → khách hàng. Hệ thống hiện chưa truy xuất ngược đến lô nguyên liệu đầu vào.
Việc truy xuất theo lô giúp tăng tính minh bạch, hỗ trợ kiểm soát chất lượng và xử lý khi có vấn đề phát sinh. Nói cách khác, điều đáng giá không chỉ nằm ở cách sản phẩm được cấp đông, mà còn ở việc doanh nghiệp có thể kiểm soát và cung cấp thông tin về sản phẩm đến đâu.
Kết luận
IQF và Block không phải là cuộc thi xem phương pháp nào “xịn” hơn. Đây là hai cách cấp đông khác nhau, mỗi phương pháp có đặc điểm và mục đích sử dụng riêng.
IQF nổi bật ở khả năng tách rời từng đơn vị và sự tiện lợi khi chia khẩu phần. Block tạo thành khối đông và phù hợp với nhiều quy cách sản phẩm, đặc biệt trong những nhu cầu sử dụng hoặc chế biến nhất định.
Nếu đang mua hải sản đông lạnh, đừng để một chữ IQF hay Block quyết định toàn bộ lựa chọn. Hãy nhìn rộng hơn: nguồn gốc, thông tin trên nhãn, tình trạng bao bì, quy trình kiểm soát và điều kiện bảo quản mới là những mảnh ghép tạo nên chất lượng thực tế.
Mekong Meris – CHẤT LƯỢNG TỐT NÊN Ở TRÊN BÀN ĂN VIỆT.